Każde pokolenie może sporo powiedzieć o trudach swojego dzieciństwa. Stereotypowo jest to okres beztroski i zabawy. Dorośli często zapominają, że dzieci w podobnie silny sposób przeżywają różne życiowe zdarzenia.
Nawet jeśli dotyczą spraw na pozór banalnych. Trudne emocje u dzieci to temat niezwykle istotny, zwłaszcza w kontekście zdrowia psychicznego najmłodszych.
Jak dorośli mogą im pomóc, aby rozładować stres i mądrze wspierać rozwój tych, którzy jeszcze nie mogą w pełni za siebie odpowiadać? Zapoznaj się z naszymi wskazówkami.
Trudne emocje u dzieci – kilka słów wstępu
Rozmowa z dzieckiem o emocjach to problem na styku nauk psychologicznych i pedagogicznych. Dochodzi do tego jeszcze więź rodzicielska i poczucie obowiązku wychowania najmłodszych członków rodziny.
Przede wszystkim na samym początku dorosły powinien sam dowiedzieć się, czym są emocje. Odczuwa je każdy z nas, ale często robimy to intuicyjnie, tak jak nas tego nauczono. Sposoby na rozładowanie emocji u dzieci sprzed pokolenia lub dwóch niekoniecznie mogą być skuteczne w odniesieniu do współczesnych wyzwań wychowawczych.
Aktualnie dzieci mierzą się z nieco innymi problemami niż obecni dorośli w swoim dzieciństwie.
Chociażby presja wywierana przez media społecznościowe ma nieco bardziej odmienną specyfikę, gdyby to porównać do chęci przypodobania się kolegom i koleżankom znanym z podwórka czy szkoły. Problem niskiej samooceny zwiększa u dzieci poczucie frustracji i nieakceptowania swoich słabości.
Związane z tym emocje smutku coraz łatwiej i szybciej przeradzają się w stany depresyjne, potęgowane złością i strachem przed odrzuceniem nie tylko przez rówieśników, ale i rodzinę.
Poprzez nieuwagę i brak czasu dorośli mogą przeoczyć lub nawet świadomie stłamsić naturalną potrzebę dziecka do podzielenia się swoimi problemami. Sposoby na rozładowanie emocji u dzieci muszą być stosowane już na wczesnym etapie rozwoju, ponieważ zaniedbania w tej materii mogą utrudnić rozmowę, gdy dojdzie do eskalacji kłopotów wychowawczych.
Emocje – ćwiczenia dla dzieci… i dorosłych
Dziecko uczy się poprzez obserwację różnych zachowań ze swojego otoczenia. Jeśli dorośli rozmawiają ze sobą o emocjach, a nie tylko reagują emocjonalnie – dużo łatwiej jest rozpocząć międzypokoleniowy dialog. Dyskusja może być efektem podjęcia subtelnej gry. Emocje dla dzieci potrafią być niezrozumiałe.
Dorosły powinien je nazwać na przykładzie – przywołać sytuację np. z niedalekiej przeszłości lub na bieżąco tłumaczyć swoje zachowanie przystępnym językiem. Pomocna jest szczerość i umiejętne dopuszczenie dzieci do spraw dorosłych. Tworzenie blokady tematów, o których pociechy nie mogą wiedzieć, tylko utrudni przyszłe relacje.
Początkiem rozmowy mogą być ulubione treści najmłodszych, które podejmują taki temat, jakim jest radzenie sobie z emocjami. Ćwiczenia dla dzieci łatwo odnajdziesz w animacjach, a zwłaszcza w książkach.
Obecnie literatura dziecięca bardzo chętnie wprost opisuje emocje i to na przykładzie sympatycznych bohaterów. Poprzez krótkie opowieści wyjaśniają działanie psychiki człowieka, co może być punktem wyjścia do pogłębionej rozmowy z rodzicem. Doskonałym przykładem jest chociażby książka Tiny Oziewicz „Co robią uczucia?”, wydana z ilustracjami Aleksandry Zając.
Użyteczne mogą też być planszowe gry. Emocje dla dzieci w wieku dziecięcym są na tyle trudnym tematem, że wskazanym sposobem na odkrycie stanów wewnętrznych bywa sięgnięcie po elementy zabawy.
Podczas rozgrywki najmłodsi angażują się w przebieg gry, a tym samym emocje stają się dla nich czymś zupełnie naturalnym.